Arapça Deyimler

|

Kullanıcı Oyu: 5 / 5

Yıldız etkinYıldız etkinYıldız etkinYıldız etkinYıldız etkin

ARAPÇA, MAHALLEMİCE DEYİMLER

Mo yısve kışre basal (Bir şeye hiçbir değer biçmek istemeyen kişinin bu şeyi değersizleştirmek için kullandığı tabir)

El har el beyrıd?---(bir işin ne amaçla yapıldığının anlaşılamadığı veya gereksiz gürüldüğü bir kişi tarafından kullanılan bir tabir”Ne diye seviniyorsunuz? der gibi”)

Des fı ferdıtü---(kendi paçasına bastı.Etekleri zil çaldı anlamıda. Öfke ile beraber endişe ve kuşknun hakim olduğu bir ruh halini tanımlayan bir deyim)

Kemu el kırrasa----(Kaldıraca durdular.”birileri illa bir şeyin yapılması için ısrar ettiklerinde bu bireylerin davranışını tanımlamak için kullanılan bir deyim ”)

Seku motıc kıddemü---(Adımı önüne denk düşmüyor.Talihsiz kişiler için, işi rasgelmeyenler için kullanılan bir deyim.KEMEY J))

Ce eleyü heve (Üzerine hava geldi: kısmen veya tamamen felç olmuş insanlar için kullanılan bir tabir)

Mazrubve (Çarpılmış : Maddi olmayan hastalığa mubtela olmuş, çoğunlukla cin lerin sebep olduğu kişiler için kullanılır )

Ihbeyzkın bele mılhve : (ekmeğiniz tuzsuzdur: Genellikle bir komşu, komşusunun kendilerine uzun bir zamandır misafirliğe gelmediğinde veyahut artık görüşemediklerinde sitemini bu sözle ifade eder.)

Derdi medrüdve   (derdim dertlidir : derdime çare yok anlamında)

Şım ü lezzok (Kokla ama tadına bakma: bir yiyeceğin azlığından şikayetçi olunduğunda kullanılır)

Kemlıtne belkeye (Bitimiz aladır: Normalde yapıldığı zaman kimse tarafından fark edilmeyen istenmedik bir davranışın, kendisi tarafından yapıldığında ise herkes tarafından fark edildiğinden şikayet eden birinin bu durumda kullandığı bir deyim)

Şıfşıkın rehuve (Otoriteden yoksun ya da yaşlılıktan dolayı kimseye söz geçiremeyen kişiler için kullanılır.)

Carruhu ellıhmara (Onu eşeğin üstüne çektiler.: kandırdılar dolandırdılar onu, anlamında)

Bel ele bıssayatu  (közlerine işedi: onun cesaretini kırdı, onu hedefinden caydırdı)

Yıthıl meıl heten u yıtla meıl arus.(Damatla içeri girer Gelinle dışarı çıkar: Ikıyüzlü kişiler için kullanılır)

İsey lıccın ızen (cinlere kulak yapar.:çok kurnaz aynı zamanda becerikli kişiler için kullanılır)

Nıssu teht larzve (yarısı yerin dibidedir : çok kurnaz ve delevaracı olan dolaplar çeviren kişiler için kullanılır)

IL baraki fı hıbbeyiye (Bereket bir tanededir.:Savurganlığı sıfıra indirme amaçlı olduğu düşünülen değerli bir söz.)

IL bızreye ele ırke tıc (Tohum köküne çeker: kalıtsallığın etkisini vurgular.)

ILbızır mezbehıt ışşaytanve (çekidek şeytanın tesbihidir:Çekirdek çitlemenin insanların zaman kaybına sebebiyet verdiği ve onları işlerinden alıkoyduğunu vurgular.)

Dırmenü andive (Onun dermanı bendedir :Alacağı olsun.Ben onu ne yapacağımı bilirin anlamında tehditkar bir söz)

Ene vıntık ele baızna (benle sen karşı karşıya: Benle sen hesaplaşırız,el mi yavan ben mi yavan anlamında.)

Hız u le ıtbiğ (satın al ama satma:Problem çıkarma ihtimali olacak konuşma ve tartışmalarda sadece dinlemeyi öneren ibretli bir söz)

Kilme tısve elf ü elf moyısve şi (Bir kelime bin para eder,bin para ise hiçbir şey etmez.:Söz dinleyen için aslında binlerce nasihate ihtiyaç olmadığı ancak söz dinlemeyen için de binlerce nasihatin fayda etmediğini ifade etmek için kullanılır)

Inseli sef (Dilim renk attı: Dilimden tüy bitti anlamında.)

Kelü eleyü ü neydemü ceb rasu [Ona desinler ve başının dibinde konuşsunlar(telkinde bulunsunlar yani): Bir kişi bir başkasına, üçüncü bir başka kişiye bir konuda nasihat etmesi talebinde bulunduğunda, eğer ikinci kişi bu nasihati zaten uzun zamandır ediyorsa, bu işten bıktığını, illallah ettiğini ve bu yüzden de o anda  üçüncü kişiye bu sözle ölüm bedduasında bulunarak tepkisini gösterir.]

Zahru lıllarz mebek yıc (Sırtı yere gelmez artık)

Le tıklebün (Köpekleşmeyin : yaramazlık yapmayın.Genellikle çocuklara söylenir.)

Lınsel mefiyü azım(dilin kemiği yok)

Lıkrun fevvetü ellızeen (Boynuz kulağı geçti)

Cıldü sekilve (Derisi ağırdır: insanlar için çok hantaldır anlamında)

Mın kıllıtınnes semmev ıccıdi ıbbes (İnsan kıtlığı yüzünden oğlağa Abbas ismi verildi.:Makamının hakkını veremeyen birinden şikayet edildiğinde çevreden, başka alternatifinin olmadığı için, mecburiyetten o makamda olduğunu belirtmek için kullanılan bir söz.)

Zartıtu hezikeye (Osuruğu serttir : ?)

Helebuhu/Paratuhu : (onu sağdılar/yoldular :onu soydular,dolandırdılar…)

Temleğ sefıtki (saçını yolacam : genelde bir bayanın başka bir bayana söylediği bir söz)

Beel mışmış (Kayısı işedi : çok korktu,ayağının bağı çözüldü)

Tıtekıl hımmıs / tıtekıl cızar (Nohut yiyeveksin /  havuç yiyeveksin: Hiçbirşey yapamazsın anlamında)

Pı çuuk ayni (Ben de inandım)

Ikrala fethe (ona Fatiha oku artık: Sen onu unut artık,boşuna ümitlenme)

Des ele ıs ısu (Kuyruğuna bastı:Onu kışkırttı,sinirlendirdi)

Sannor ıl fesüüd (ham boğazlı kedidir o.)

Vıkığ beyn batteğ lahmar (Olgun kavunlar arasında düştü)

Lattığ fideyk (avcunu yala)

Lımhebbe (birbirini seven bir erkek ve bir bayanın evlenmeden önce birbirini uzaktan uzağa izlemeleri şeklinde yaşadıkları süreç)

Izzırra mırra (birden fazla evliliklerde bayanlar birbirinin “zırrası” olur.Bu söz zırra acıdır der.)

Demmu fidü (Kelle koltukta.)

Il acin küt gammar (Mayalanmaya bırakılmış tandır ekmeği hamurunun normal süresinden fazla geşmişse hamur için kullanılan bir deyim)

Sar kemeddik (horoz gibi oldu:Yağmur altında ıslanmış biri için kullanılır.)

Keppu el mel (Malın üstüne kuluçkaya yattılar: Malın üzerine kondular anlamında bir deyim)

Asamuhu (onu kabız ettiler.:Çok zorluyorlar onu,mahfettiler anlamında)

Carru mınnü kıdde (Onu adam ettiler)

Liyırahu tikul helfıl hat ken (Gören hasatta zannedecek onu: çok yorgun görünüyor anlamında )

Vaslu nemüskın lırras (İşinizi yarıda bırakmayın)

Kabru beke ennıs (işini bitiemedi)

Heyyıtü tıtıc leykın (Yılanı size gelecek:Bir oyunceğı yemeği yanındaki arkadaşlarıyla paylaşmaya gelmeyen bir çocuğu korkutma amaçlı kullanılır)

Sar hırbe hırabi (darma dağınık oldu)

Ala vıst ayni (dediğini yapacağımdan kesin kez emin ol)

Mefi fı sıdru imen (imansız,vicdansız,gaddar kişiler için)

Nıfsiyk (boşboğaz)

Değvıtın belleşıt (Davaları başladı: Aynı tas aynı hamam curcunaya başladılar yine)

Ihmar bele ıs ıs : (Kuyruksuz eşek: saftrik,kandırılmaya,dolandırılmaya musait kişi için kullanılır.)

Devket mevyin : (Yumuşak,sarımsaklı,saç üzerinde pişirilen kimi zaman pekmezle yenen lezzetli bir yufka türü: Neredeyse bu yufka kültürü unutulacak !!!!!! )

Dehenıllü ınselü (ona kendi dilini yağladı:Kendisini olduğundan daha iyi biri olarak göstermek üzere başka birine gidip o kişiyi istediği yola getiren biri için kullanılır.)

Gedem (sadece binek hayvanlarının ısırması fiiline karşılık gelen nadir bir fiil ÖR: Gedemü lıhmar: eşek onu ısırdı.)

Dekok ırras (Kafa tokmağı:Sürekli ağlayan etrafını rahatsız eden dırdır eden kişiler için kullanılan mecazi bir sıfat)

Dıkku ele eynü (Gözüne vurun:Ona yüklenin, affetmeyin)

Heşşeşe (ıslattı: bir meseleden dolayı aşırı korkmuş biri için kullanılır.)

Le tıgri (dırdır etme)

Mınnıtü ele rohu (Beni alakadar etmez,benden alacağı bir şey yok,kendi bilir anlamında)

Günehhü fı rekbıt rohu (Kendisi bilir)

Eyş yıci mınnü ley kassır (Elinden geleni ardına koymasın)

Ğenzir eleyü mefi (Onun gibi hınzırı yok : İşe yaramaz,sürekli etrafa zarar veren kişiler için kullanılan bir benzetme.)

Sen ıdrasu (Dişlerini biledi : Sinsice bir şeye göz dikmekte olan kişiler için kullanılır)

Bemo yığrıf fı harıtın ve (çocuklardan biri kendi mahallesinde başka mahalleden bir çocuğa bir gurup çocuk huzurunda sataşınca başka mahalleden olan çocuk kendisinin deplasmanda olduğunu bu sözle etrafındaki çocuklara beyan ederek sataşmaya cevap vermemekte haklılığını bu şekilde kanıtlar )

Kılkın kımmıl u ccırad (Gören sizi çekırge/kımıl zanneder: Kımıl ve çekirgelerin ürünlere zamanında ne kadar zarar verdiği aslında bu tabirden anlaşılıyor.:Aşırı dağıtan her tarafı yiyip bitiren,kalabalık havası estirenler için kullanılır)

Me fiyü car’a (Cesareti yok)

Püzü inızzz (Burnu akıyor)

Fekkü iğırr (Salya akıtıyor)

Sekülvıhde fılkabır (Bir ayağı çukurda,yaşlı,ölmek üzere)

Yıkhar lımöyınkıhır

Cevebu tehtıbatu.

Nakke mıl feki cızar

Meymıti ıl mefzoha motıstır ele roha.

Ayneyn ınnaora

Harahu ele bebıfvedü (Havadan nem kapıyor)

Key ebuhu eheyrve mın ebüy.

Cınniyyetü cev lırasu.

Matbahiyıtkın me ğelet (Hiç birbirinizi sevemediniz.)

Işet martlebb (üvey anne yemeği)

Işşırval melyekıt ıttiz.(Kışşi ü şi lilekıllü)

Mın ferrıllık azım (Kim sana kemik attı)

Ekıl mın bekıl (ottan akıl)

Ittorani m ece? (???)

Dıbbıt balaisa

Lıkmıt lıgbire motınbılığ ()

Il pıtata ğezra motıntıkıl

Ketlü elidi tiseyr

Beytıl kettit ()

Tizu motkum mıllarz

Tizu motıc ğelfü

Inseylü dehin ve

Yığbız hınne ü yımzeğ ılk (aç kabadayı)

Immısıbyan ye

Sar ğerimü

Carrıtın maksoraye

Tileıb dıbbıtü

Mashaskıt lıtfalat

Eynıc coeni

Eynü marat dınye

Serek ğemirıt meymıtü (Hıçkırığa yakalanan birine söylenir.)

ibekkıl ele kırş

yıtkıl eleyne.

Rehe şıfetırü

Belbel ızenü

Keme ıhmar tıyıra kışre zebeş

İnekkıb ele ırok ışşıre (kılın köküne kadar araştırıyor)

Tizu nezzeğıt

Mın ebü cıd tıkta nehli

Ilğesır peçpeç

Şemrü ferdetkın /Işşemmerü

Şıddü ıççeröke

Saru mavsalat

Kezzüz

Inseylü tavilve

Bızrın netınve(Çekirdekleri,kökleri bozuk)

Ketlü hılelve(Öldürülmesi helaldir)

Ehu moyrid lehu(Kardeş,kardeşin iyiliğini istemez)

Kesserü seketü

Çeşnıtın piseye

Itneddem ü ekel ğara

Ğarahın sar ezehın

Ğarahaın ılık fıtizın

Ğara fı sıbahın

Vıççın ebüseye

Vıççıl vıkhe

Bayyazuna

El mılıfeyn yıddere

Ithıt ecine ele sebı tıneynir.

Tekılık bele mılh

Imlıbniyn tımşi vıtniyn

Baz bayza hezike/harra

Bayzıtu harraye

Ramazan marazanve

Sekeyü moyıdekkün lıllarz

Afsor ele rassıssevce

Ü kooozırkıt

Sar eleyü ılgöbel ü ılcıderi

Tahrık kasabıtu

Demmü ğele

Ala rasi ü ayni

Seve ırrekke bı kırş

Ittaloa mınkebıle nezüle

Heylid motrid leylid

Yazar:Mehmet Gelen

Not:Yukarıdaki Arapça deyimlerin kaynak gösterilmeden kullanılması ve paylaşılması yasaktır !

Kaynak:www.mahallemi.net 

Yorum yaz (0 Yorumlar)